Chuyên viên thẩm định giá là người trực tiếp khảo sát tài sản, thu thập dữ liệu và xây dựng cơ sở lập luận cho kết quả thẩm định, nhưng người ký chứng thư theo Luật Giá 2023 phải là thẩm định viên về giá. Bài viết giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư và đơn vị tín dụng phân biệt hai vai trò này, nắm các tiêu chí đánh giá năng lực và áp dụng quy trình năm bước kiểm tra trước khi bàn giao hồ sơ tài sản.

Đâu là vai trò và trách nhiệm của chuyên viên thẩm định giá?
Mọi chứng thư thẩm định giá đều dựa trên dữ liệu và nhận định của những người làm hồ sơ, nên chất lượng nhân sự quyết định độ tin cậy của kết quả. Nếu công việc khảo sát và phân tích thiếu cẩn trọng, rủi ro không dừng ở một con số sai lệch mà còn kéo theo việc bên tiếp nhận phải xem xét lại hồ sơ, làm chậm hoặc ảnh hưởng đến giao dịch.
Báo cáo có phản ánh đúng giá trị thị trường hay không phụ thuộc vào cách người thực hiện đối chiếu dữ liệu, nhận diện khác biệt giữa các tài sản và ghi nhận hiện trạng. Một chuyên viên làm việc tỉ mỉ sẽ phát hiện chi tiết mà hồ sơ giấy khó thể hiện, như tình trạng vận hành thực tế của máy hoặc điều kiện tiếp cận của một thửa đất.
Một số hệ quả thường gặp khi nhân sự thực hiện chưa đủ năng lực hoặc chưa độc lập:
Bỏ sót tranh chấp hoặc thông tin quy hoạch của bất động sản.
Đánh giá sai mức hao mòn thực tế của máy móc, thiết bị.
Số liệu bị đẩy lên hoặc ép xuống, có thể khiến ngân hàng hay bên tiếp nhận không chấp nhận kết quả.
Luật Giá 2023 chỉ xác lập chức danh thẩm định viên về giá. Vì vậy, bảng dưới đây phân biệt vai trò tác nghiệp thông thường của chuyên viên với vị trí pháp lý của thẩm định viên.
|
Tiêu chí |
Chuyên viên thẩm định giá |
Thẩm định viên về giá |
|
Căn cứ |
Vị trí công việc trong doanh nghiệp, không phải chức danh luật định |
Điều 46 Luật Giá 2023: có thẻ, đã đăng ký hành nghề và được Bộ Tài chính thông báo |
|
Vai trò thường gặp |
Khảo sát thực địa, thu thập thông tin, lập hồ sơ tính toán |
Thực hiện thẩm định, ký báo cáo và chứng thư theo lĩnh vực chuyên môn |
|
Trách nhiệm |
Theo hợp đồng lao động và quy chế của doanh nghiệp |
Hành nghề và chịu trách nhiệm theo Luật Giá 2023 |
|
Đăng ký hành nghề |
Không áp dụng |
Đăng ký với Bộ Tài chính thông qua một doanh nghiệp, không đồng thời tại hai doanh nghiệp trở lên |
Điểm cần nhớ: Chữ ký trên chứng thư phải là của thẩm định viên về giá thực hiện thẩm định giá, cùng chữ ký của người đại diện theo pháp luật hoặc người đứng đầu chi nhánh (Điều 55 Luật Giá 2023). Người đi khảo sát không đương nhiên có quyền ký phát hành kết quả.
Bốn tiêu chí dưới đây giúp bạn đánh giá năng lực thực chất của người phụ trách hồ sơ tài sản, thay vì chỉ nhìn bằng cấp hay số năm kinh nghiệm.
Mỗi loại tài sản cần một nền tảng kỹ thuật khác nhau. Người định giá dây chuyền máy móc nên hiểu kỹ thuật cơ khí, người định giá bất động sản dự án cần am hiểu quy hoạch và chi phí đầu tư xây dựng, người định giá doanh nghiệp cần vững phân tích tài chính. Luật Giá 2023 cũng cho phép thẩm định viên từ chối nhận việc ngoài lĩnh vực chuyên môn được phép hành nghề.
Nguyên tắc khảo sát: Chuẩn mực về thu thập thông tin của Thông tư 31/2024/TT-BTC ghi nhận khảo sát thực tế là một nguồn thông tin về tài sản. Khi nhận hồ sơ, bạn nên hỏi rõ tài sản có được khảo sát trực tiếp không. Nếu chưa, báo cáo cần nêu rõ giả định và hạn chế tương ứng.
Một báo cáo đáng tin cậy cần có các yếu tố sau:
Tài sản so sánh và nguồn dữ liệu được nêu cụ thể.
Các khác biệt đã được điều chỉnh, kèm lý do.
Phương pháp được chọn theo chuẩn mực, có giải thích.
Giả định và hạn chế được ghi rõ.
Lập luận từ dữ liệu đến kết luận nhất quán, không dựa vào cảm tính.
Chuyên viên và thẩm định viên cần làm việc độc lập với lợi ích của bên mua, bên bán hay người vay vốn. Luật Giá 2023 ghi nhận quyền đưa ra quan điểm độc lập về chuyên môn của thẩm định viên, còn báo cáo phải được người có thẩm quyền của doanh nghiệp phê duyệt. Một bộ phận soát xét độc lập trước khi phát hành là cơ chế bổ sung giúp hạn chế sai sót và xung đột lợi ích.
|
Bước |
Hành động kiểm tra |
Tiêu chí đạt |
|
1 |
Kiểm tra tư cách pháp nhân của doanh nghiệp |
Có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá do Bộ Tài chính cấp, đối chiếu với thông tin công khai của cơ quan quản lý |
|
2 |
Xác minh người ký chứng thư |
Thẩm định viên dự kiến ký nằm trong danh sách thẩm định viên về giá tại doanh nghiệp do Bộ Tài chính thông báo |
|
3 |
Đánh giá chuyên môn của chuyên viên |
Có kinh nghiệm với loại tài sản tương tự, thể hiện qua danh mục hồ sơ đã thực hiện |
|
4 |
Quan sát cách khảo sát |
Đo đạc, kiểm tra số serial, đối chiếu hiện trạng thực tế cẩn trọng |
|
5 |
Rà soát đề xuất dịch vụ |
Kế hoạch rõ ràng, hợp đồng nêu cụ thể phạm vi công việc, quyền, trách nhiệm và bảo mật |
Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thẩm Định Giá Vietory công bố trên website có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá số 104/TĐG cấp lần 7 ngày 07/02/2024 của Bộ Tài chính. Các thông tin còn lại dưới đây theo hồ sơ năng lực do đơn vị công bố, doanh nghiệp nên yêu cầu tài liệu đối chiếu khi cần.

Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thẩm Định Giá Vietory
Thông tin do Vietory Valuation công bố
Nhân lực: Hơn 250 nhân sự, trong đó có 11 thẩm định viên về giá có thẻ do Bộ Tài chính cấp.
Chuyên môn hóa: Bố trí nhân sự theo nhóm tài sản như bất động sản, máy móc thiết bị, dự án đầu tư, doanh nghiệp và tài sản vô hình.
Kiểm soát 2 cấp: Báo cáo do chuyên viên lập được Trung tâm Quản trị Chất lượng kiểm duyệt độc lập trước khi thẩm định viên ký phát hành.
Thời hạn chứng thư: Không quá 06 tháng theo Thông tư 30/2024/TT-BTC. Mức độ chấp nhận chứng thư phụ thuộc yêu cầu của từng ngân hàng hay bên tiếp nhận.
Khách hàng có thể đề nghị đơn vị thẩm định thay người phụ trách nếu thấy nhân sự thiếu kinh nghiệm với loại tài sản hoặc chưa thể hiện được sự khách quan. Đây là nội dung nên thỏa thuận trong hợp đồng, và việc phân công cụ thể do doanh nghiệp thẩm định giá quyết định theo phạm vi dịch vụ đã ký.
Không nên. Nhận lợi ích từ một bên giao dịch làm ảnh hưởng đến tính độc lập và khách quan, vốn là yêu cầu của đạo đức nghề nghiệp thẩm định giá. Theo Điều 57 Luật Giá 2023, giá dịch vụ được ghi trong hợp đồng thẩm định giá, nên khách hàng cần ghi nhận rõ phí dịch vụ ngay từ đầu.
Vietory Valuation - Selecting True Values to Our Clients
Văn phòng làm việc chính: Số 19 Nguyễn Đình Chiểu, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0902 464 282
Email: tdg@vietory.vn
Website: vietory.vn